مرکز آموزشی درمانی فیروزگر

دختر جوانی که روزی با تمام امیدهای یک زندگی پیش رو، قدم به روزهای آینده می‌گذاشت، اکنون در پی یک مسمومیت دارویی، با نارسایی شدید کبدی دست‌وپنجه نرم می‌کند. آنسفالوپاتی کبدی، وضعیت او را پیچیده‌تر کرده و نامش در فهرست انتظار پیوند کبد قرار گرفته است.

پشت درهای بیمارستان، خانواده‌ای چشم‌انتظار و نگران، هر لحظه را با امید به یک خبر خوب سپری می‌کنند؛ چشم‌هایی که به دستان پزشکان دوخته شده و قلب‌هایی که برای بازگشت دوباره او به زندگی می‌تپد.در این میان، پیوند کبد، یکی از مهم‌ترین کورسوهای امید است. اما تا رسیدن به آن، زمان برای این بیمار معنای دیگری دارد؛ هر لحظه می‌تواند فرصتی برای ادامه زندگی باشد.

به گزارش روابط عمومی مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی فیروزگر، دکتر حیدر حسین‌نژاد، متخصص بیهوشی، در تشریح فناوری DPMAS (Double Plasma Molecular Adsorption System)، این روش را یکی از فناوری‌های نوین در حوزه درمان‌های خارج از بدن (Extracorporeal Therapies) عنوان کرد که با هدف حذف سموم و مواد مضر از خون در این بیمار و سایر مبتلایان به نارسایی یا اختلال شدید کبدی مورد استفاده قرار می‌گیرد و می‌تواند به عنوان یک روش حمایتی، بیمار را تا زمان انجام پیوند کبد حفظ کند.

وی با اشاره به مکانیسم عملکرد این فناوری اظهار داشت: در شرایط نارسایی شدید کبدی، توانایی کبد در تصفیه و دفع بسیاری از مواد سمی و متابولیت‌ها کاهش می‌یابد. در سیستم DPMAS، خون بیمار از مجموعه‌ای از فیلترها و جاذب‌های اختصاصی عبور داده می‌شود که با جذب طیفی از مولکول‌های مضر، به کاهش بار سمی موجود در خون کمک می‌کنند.

حسین‌نژاد افزود: با کاهش برخی مواد سمی از جمله بیلی‌روبین و سایر مواد تجمع‌یافته در نارسایی کبدی، می‌توان به بهبود شرایط بالینی بیمار و کاهش برخی علائم ناشی از تجمع سموم، از جمله تظاهرات آنسفالوپاتی کبدی، کمک کرد. وی تأکید کرد که هدف اصلی از به‌کارگیری این روش، حمایت موقت از بیمار و ایجاد فرصت بیشتر برای رسیدن به درمان قطعی، به‌ویژه پیوند کبد، است.

فناوری DPMAS برای اولین بار در فیروزگر 

دکتر عباس آقابیگلویی، متخصص طب قانونی و فلوشیپ سم‌شناسی، درباره پیشینه این فناوری گفت: فناوری‌های مبتنی بر جذب مولکولی پلاسما از اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی مورد توجه قرار گرفته‌اند و استفاده از این روش‌ها در کشور ما نیز همچنان در حال توسعه است و مطالعات و ارزیابی‌های بالینی بیشتری برای تعیین جایگاه دقیق آن در شرایط مختلف بیماری در حال انجام است.

وی با اشاره به کاربرد روش‌های تصفیه خارج از بدن در بیماران بدحال افزود: در برخی شرایط بحرانی، از روش‌هایی مانند CRRT (درمان جایگزین مداوم کلیه) برای حمایت از بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی و از روش‌های هموپرفیوژن برای حذف برخی سموم استفاده می‌شود. در مرکز فیروزگر نیز برای اولین بار با به‌کارگیری ترکیبی از فیلترهای جاذب، امکان استفاده همزمان از ظرفیت تصفیه خون برای حمایت از بیمار مبتلا به نارسایی حاد کلیوی و کاهش بار سموم در شرایط نارسایی کبدی فراهم شده است.

آقابیگلویی خاطرنشان کرد: استفاده از این فناوری در برخی بیماران بدحال، از جمله بیماران مبتلا به شوک سپتیک، در مطالعات و گزارش‌های بالینی مورد بررسی قرار گرفته و در برخی موارد، بهبود وضعیت همودینامیک و کاهش نیاز به داروهای وازوپرسور گزارش شده است؛ با این حال، ارزیابی اثربخشی آن به شرایط بالینی و بیماری زمینه‌ای بیمار وابسته است.

محدودیت های DPMAS

در پایان، دکتر حسین‌نژاد با اشاره به محدودیت‌های این روش گفت: یکی از چالش‌های مهم DPMAS، هزینه بالای فیلترها و تجهیزات مصرفی است که توسعه و تولید داخلی این تجهیزات می‌تواند در کاهش هزینه‌ها مؤثر باشد.

وی همچنین با تأکید بر موقتی بودن اثر این روش افزود: DPMAS یک درمان حمایتی است و جایگزین پیوند کبد محسوب نمی‌شود؛ بنابراین در بیمارانی که کاندید پیوند هستند، استفاده از این روش با هدف حفظ شرایط بیمار و فراهم کردن فرصت بیشتر تا زمان انجام پیوند صورت می‌گیرد و در صورت نیاز، ممکن است به تکرار پروسیجر نیاز باشد.