مرکز آموزشی درمانی فیروزگر

خانم دکتر سمیه نوعی متخصص زنان و زایمان و فلوشیپ انکولوژی زنان بیمارستان فیروزگر و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران در مصاحبه با روابط عمومی بیمارستان فیروزگر، به مناسبت هفته جهانی تغذیه با شیر مادر( ۱ تا ۷ آگوست - ۱۰ تا ۱۶ مرداد)، درباره اهمیت تغذیه با شیر مادر، فواید آن برای نوزاد و مادر و عوامل مؤثر بر موفقیت و تداوم شیردهی به گفت‌وگو پرداخت.

دکتر نوعی در ابتدای این گفت‌وگو با اشاره به اهمیت تغذیه با شیر مادر اظهار کرد: شیر مادر در شرایط معمول، کامل‌ترین و مناسب‌ترین تغذیه برای نوزاد سالم در شش ماه نخست زندگی است. این ماده غذایی علاوه بر تأمین انرژی، پروتئین، چربی، ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز نوزاد، حاوی مجموعه‌ای از آنتی‌بادی‌ها و ترکیبات زیست‌فعال است که نقش مهمی در تکامل و تقویت سیستم ایمنی نوزاد دارند.

وی افزود: یکی از ویژگی‌های مهم شیر مادر، وجود ترکیبات ایمنی مانند ایمونوگلوبولین A ترشحی، لاکتوفرین، لیزوزیم و الیگوساکاریدهای شیر انسان است که در محافظت از دستگاه گوارش و تنفسی نوزاد و تنظیم میکروبیوم روده نقش دارند. به همین دلیل، تغذیه با شیر مادر می‌تواند خطر برخی عفونت‌های شایع دوران کودکی، به‌ویژه عفونت‌های گوارشی و تنفسی، را کاهش دهد.

دکتر نوعی در پاسخ به این سؤال که شیردهی تا چه زمانی توصیه می‌شود، گفت: بر اساس توصیه‌های سازمان جهانی بهداشت، تغذیه انحصاری با شیر مادر در شش ماه نخست زندگی توصیه می‌شود و پس از شش ماه، ضمن آغاز غذای کمکی مناسب و متنوع، شیردهی می‌تواند تا دو سالگی یا بیشتر ادامه پیدا کند. این شیوه تغذیه در حمایت از رشد جسمی، تکامل شناختی و سلامت عمومی کودک اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی ادامه داد: مطالعات علمی نشان داده‌اند که تغذیه با شیر مادر با برخی پیامدهای مطلوب در رشد و تکامل کودک همراه است و می‌تواند در کاهش خطر اضافه‌وزن و چاقی و برخی اختلالات متابولیک در سال‌های بعد زندگی نقش داشته باشد.

این پزشک درباره فواید شیردهی برای مادر نیز اظهار کرد: فواید شیر مادر تنها به نوزاد محدود نمی‌شود. مکیدن پستان توسط نوزاد باعث تحریک ترشح هورمون اکسی‌توسین می‌شود. اکسی‌توسین با افزایش انقباض رحم پس از زایمان، به جمع شدن رحم و کاهش خونریزی پس از زایمان کمک می‌کند.

وی افزود: علاوه بر فواید کوتاه‌مدت، شواهد علمی نشان می‌دهد سابقه شیردهی با کاهش خطر برخی بیماری‌های مزمن در مادر، از جمله دیابت نوع ۲، بیماری‌های قلبی‌ـ‌عروقی، سرطان پستان و سرطان اپی‌تلیال تخمدان، ارتباط دارد.

این متخصص زنان در ادامه با تأکید بر اهمیت شروع صحیح شیردهی بیان کرد: موفقیت در شیردهی تنها به تصمیم و اراده مادر وابسته نیست و حمایت خانواده و کادر درمان نقش بسیار مهمی در این زمینه دارد. آموزش مادر از دوران بارداری، آشنایی با وضعیت صحیح شیردهی، نحوه صحیح گرفتن پستان و شناسایی علائم گرسنگی نوزاد می‌تواند به شروع و تداوم موفق شیردهی کمک کند.

وی همچنین تماس پوست با پوست مادر و نوزاد در نخستین فرصت پس از تولد را از اقدامات مهم برای آغاز شیردهی دانست و گفت: این تماس علاوه بر کمک به تنظیم دمای بدن و وضعیت فیزیولوژیک نوزاد، می‌تواند رفتارهای طبیعی نوزاد برای شروع مکیدن را تقویت کرده و زمینه آغاز زودهنگام تغذیه با شیر مادر را فراهم کند.

وی با اشاره به نقش بیمارستان و کادر درمان در حمایت از مادران شیرده خاطرنشان کرد: ارائه آموزش‌های علمی و عملی، شناسایی مشکلات شیردهی در روزهای نخست، حمایت عاطفی از مادر و پرهیز از مداخلات غیرضروری، از جمله اقداماتی است که می‌تواند اعتمادبه‌نفس مادر را افزایش داده و به تداوم شیردهی کمک کند.

دکتر نوعی در پایان با تأکید بر اینکه حمایت از شیردهی یک مسئولیت جمعی است، گفت: «مادر برای موفقیت در شیردهی به حمایت نیاز دارد؛ این حمایت باید از دوران بارداری آغاز شود و خانواده، کادر درمان و جامعه همگی در ایجاد محیطی مناسب برای تداوم شیردهی نقش دارند.»

گفتنی است، هفته جهانی تغذیه با شیر مادر هر سال با هدف افزایش آگاهی عمومی درباره اهمیت شیر مادر و تقویت حمایت از مادران شیرده برگزار می‌شود.